Eendracht in kracht

In de moeilijke jaren van de Tweede Wereldoorlog was de afzet van motoren tot een minimum beperkt. Brons, Bolnes, Industrie en Kromhout streefden echter naar onderlinge samenwerking in één motorenfabriek. Daarmee kon men dan beter concurreren met Stork en Werkspoor en de buitenlandse merken.

De geboorte van SAMOFA en de S-108

De initiatiefnemers waren Jan Brons (Brons), Johann Hendrik van Capellen (Bolnes), Dick Boot (Industrie) en Jan Goedkoop (Kromhout). Er waren vier grote fabrieken in Amsterdam, Alphen aan den Rijn, Krimpen aan de Lek en Appingedam. Alle vier fabrieken hadden hulpmotoren volgens hun eigen ontwerp in hun programma, maar ze leden daar verlies op. Ze besloten die hulpmotoren in een nieuwe onderneming onder te brengen: SAMOFA (van SAmenwerkende MOtoren FAbrikanten).

Een succesvolle motor uit de ‘Lauwers’

Kromhout bracht het ontwerp van de S-108 in die al bestond in een uitvoering met resp. 3, 4, 6 en 8 cilinders. SAMOFA ging de versie met één en twee cilinders maken. In april 1950 werd aan de Boerhaavelaan te Harderwijk begonnen met de fabricage van deze watergekoelde kleine dieselmotoren. Tussen 1950 en 1980 zijn er vele duizenden gebouwd. Het was een regelrecht succesnummer.

Deze in 1952 door SAMOFA gebouwde 1 cylinder watergekoelde 4 slag dieselmotor type 1S108 is afkomstig uit de tonnenlegger ‘Lauwers’ en dreef de laadlier en een dynamo aan. De ‘Lauwers’ lag voor de betonningsloods (nu Visserijmuseum) in Zoutkamp.