Een slokje van de zoetelaar

Het zogenoemde ‘marketentster vaatje’ in de collectie van Vestingmuseum Nieuweschans is gemaakt van koper en wordt gedragen aan een leren riem. Aan de ene zijde is een vrouw afgebeeld, aan de andere zijde een heraldisch wapen met de tekst ‘Je maintiendrai’. Maar wat nu precies is een ‘marketentster’?

Een marketentster (ook: marketenzer, zoetelaar of zoetelaarster) was een kampvolgster die gerechtigd was om aan soldaten waren te verkopen zoals drank, voedsel en kleine benodigdheden voor het dagelijks leven. Drank verkochten ze uit het typische marketentstervaatje dat ze op de heup droegen. Vaak was deze vrouw getrouwd met een militair beneden de rang van onderofficier.

Het leger kende toentertijd nog geen eigen kantinedienst. In de permanente kazernes van de staande legers van de latere negentiende eeuw dreven de marketentsters de soldatenkantine en verrichtten soms ook werkzaamheden als het wassen en onderhouden van de kleding van de soldaten.