Kruisbeeld onder de plavuizen
Wie als katholiek in Groningen ná 1594 zijn geloof wilde belijden, moest dat in het geheim doen. De protestanten heersten over Stad en Ommelanden en elke beeltenis van Christus werd in de ban gedaan. Ze werden door de dienaars van het nieuwe geloof vernietigd, verhandeld en verkwanseld.
Verborgen, maar niet verloren
Of ze werden door de aanhangers van het oude geloof nog net op tijd gered en in schuilplekken weggestopt. Om daar eeuwen later plotseling te worden ontdekt. Het was een opmerkelijke vondst, de dag dat een zestiende eeuws bronzen crucifix in de vesting Oudeschans boven de grond kwam. Ze lag verborgen onder een plavuizen vloer van het Commandeurslogement (de commandeur was de bevelhebber over de soldaten die in de vesting gelegerd waren). Hoe ze onder die vloer terecht is gekomen is speculatie, maar waarschijnlijk is ze daar bewust verstopt. En later vergeten…
Een nieuwe orde: geloof in de ban
Nadat in 1594 de stad Groningen door prins Maurits en Willem Lodewijk heroverd was op de katholieke Spanjaarden, werd het protestantisme de enige toegestane religie. De katholieke godsdienst werd verboden. Alle katholieke gelden en goederen werden verbeurdverklaard en de katholieke kerken werden direct in gebruik genomen voor de gereformeerde erediensten.
Twee eeuwen in het geheim
Gedurende een periode van twee eeuwen mochten de katholieken hun geloof niet openlijk belijden. Zij moesten hun zielenheil zoeken in achteraf gelegen schuilkerken. Deze ontstonden in Groningen vanaf het midden van de zeventiende eeuw.
